ارتودنسی دندان چیست؟ (انواع، مراحل و مدت زمان درمان)

آشنایی با ارتودنسی دندان در یک نگاه

پیش از مطالعه این نوشتار می تونید اطلاعات جامع و کلی در خصوص انجام ارتودنسی دندان را در جدول زیر مشاهده کنید:

♦️راهنمای انجام ارتودنسی دندان در یک نگاه♦️

بخش	توضیحات تخصصی
کاربرد اصلی	اصلاح نامرتبی دندان‌ها (کراودینگ) و درمان ناهنجاری‌های فکی
انواع روش‌ها	ثابت (فلزی، سرامیکی، دیمون، لینگوآل)، متحرک، نامرئی (الاینرها)
مدت زمان درمان	۶ ماه الی ۳ سال (بسته به شدت کیس و پیچیدگی درمان)
بازه قیمتی	۱۵ تا ۲۰۰ میلیون تومان (متغیر بر اساس متد درمانی و تعرفه کلینیک)
رده سنی مناسب	کودکان (۸-۱۴ سال)، نوجوانان و بزرگسالان (بدون محدودیت سنی)
مزایای کلیدی	اصلاح جویدن، بهبود تکلم، ارتقای سلامت لثه و زیبایی لبخند
محدودیت‌ها و معایب	حساسیت موقت، محدودیت‌های غذایی، نیاز مبرم به رعایت بهداشت دهان
مراقبت‌های ضروری	استفاده از مسواک و نخ دندان مخصوص، ویزیت‌های منظم (هر ۴ تا ۶ هفته)
مراحل پس از درمان	استفاده از ریتینر (ثابت یا متحرک) برای جلوگیری از بازگشت نتایج

فهرست مقاله

1. ارتودنسی دندان چیست؟
2. انواع ارتودنسی دندان
3. مزایای ارتودنسی دندان
4. مراقبت های بعد از ارتودنسی
5. عوارض ارتودنسی دندان

آخرین بروزرسانی مرداد 1405

ارتودنسی دندان چیست؟

ارتودنسی دندان Orthodontic teeth شاخه‌ای تخصصی از دندانپزشکی است که با اصلاح موقعیت دندان‌ها و ناهنجاری‌های فکی، علاوه بر بهبود طرح لبخند، عملکرد سیستم جویدن و تکلم را بهبود می بخشد.

این درمان، فقط برای زیبایی لبخند انجام نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند به سلامت دهان، کاهش پوسیدگی و حتی بهبود برخی مشکلات بایت کمک کند.

برخی از مهم ترین کاربرد ارتودنسی دندان عبارتند از:

• بهبود عملکرد جویدن: اصلاح نحوه قرارگیری دندان‌ها روی هم که منجر به راحتی در جویدن می‌شود.
• افزایش زیبایی و اعتماد به نفس: ایجاد لبخندی متقارن و مرتب که تاثیر مستقیمی بر اعتماد به نفس فرد دارد.
• تامین سلامت دهان و دندان: دندان‌های مرتب، راحت‌تر تمیز می‌شوند و در نتیجه، خطر پوسیدگی و بیماری‌های لثه کاهش می‌یابد.
• کاهش سایش غیرطبیعی دندان‌ها: قرارگیری صحیح دندان‌ها از فرسودگی و آسیب به مینای دندان در بلندمدت جلوگیری می‌کند.

هدف نهایی درمان، ایجاد تعادل ساختاری و عملکردی در سیستم دندانی و فکی است. هرچند حفظ پایداری این دستاورد در درازمدت، مستلزم استفاده منظم از دستگاه‌های نگه‌دارنده یا ریتینر خواهد بود.

اگر دندان‌های نامرتب، فاصله‌دار، روی‌هم‌افتاده یا مشکلات فکی دارید، ارتودنسی ممکن است بهترین راه‌حل برای شما باشد.

البته اینکه شرایط لازم برای ارتودنسی دندان را دارید یا خیر، فقط بعد از معاینه تخصصی، عکس‌برداری و بررسی دقیق وضعیت دندان‌ها و فک امکان‌پذیر است.

ارتودنسی دندان برای چه کسانی است؟

اینکه ارتودنسی دندان برای چه کسانی است؟ و شرایط لازم برای ارتودنسی دندان شامل چه مواردی می باشد؟ نیاز به بررسی های دقیق دندانی دارد که پس از معاینه بالینی و بررسی رادیوگرافی ها، صورت می گیرد.

با این حال، وجود برخی نشانه ها ممکن است بیانگر ضرورت این درمان باشد. در صورت مشاهده هر یک از این موارد، توصیه می شود برای ارزیابی دقیق‌ تر به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنید:

1. نامرتبی و شلوغی دندان‌ها: زمانی که فضای کافی در قوس فکی برای قرارگیری تمام دندان‌ها وجود نداشته باشد، دندان‌ها روی هم قرار گرفته یا دچار چرخش می‌شوند. این وضعیت، تمیز کردن دندان‌ها را دشوار می‌کند.
2. فاصله بین دندان‌ها: وجود فاصله بیش از حد استاندارد، بین دندان‌ها که می‌تواند به دلیل کوچک بودن دندان‌ها یا بزرگ بودن قوس فکی ایجاد شود. این فواصل، ظاهر لبخند را تحت تاثیر قرار می‌دهند.
3. اوربایت: در این ناهنجاری، دندان‌های جلویی فک بالا، بیش از حد طبیعی، دندان‌های جلویی فک پایین را می‌پوشانند. در موارد شدید، ممکن است به لثه فک پایین آسیب وارد شود.
4. آندربایت: وضعیتی که در آن به دلیل رشد بیش از حد فک پایین یا عقب‌بودن فک بالا، دندان‌های قدامی پایین جلوتر از دندان‌های بالا قرار می‌گیرند.
5. کراس‌بایت: ناهماهنگی قوس‌های دندانی که در آن، یک یا چند دندان فک بالا، پشت دندان‌های فک پایین قرار می‌گیرند. این مشکل می‌تواند منجر به سایش دندان‌ها شود.

تصمیم‌گیری برای شروع درمان، به عواملی مانند شدت ناهنجاری، سن بیمار و اهداف درمانی او بستگی دارد. یک طرح درمانی دقیق پس از تحلیل کامل شرایط هر فرد تدوین می‌شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت فرم های زیر را تکمیل و یا با شماره ی  09388003056 تماس حاصل نمایید.

رزرو فوری ویزیت و مشاوره رایگان

انواع ارتودنسی دندان

انواع ارتودنسی دندان به سه دسته ی زیر تقسیم بندی می شوند:

♦️ارتودنسی دندان ثابت

♦️ارتودنسی دندان متحرک

♦️ارتودنسی دندان نامرئی

انتخاب روش درمانی مناسب به شدت ناهنجاری، بودجه، سن و اولویت‌های زیبایی‌شناختی شما بستگی دارد.

پس از معاینه در کلینیک دندانپزشکی دکتر بریجانی، گزینه‌های موجود را بر اساس شرایط شما تشریح کرده و بهترین گزینه را پیشنهاد خواهد داد.

بیشتر بخوانید: جهت اطلاع از هزینه ارتودنسی دندان به صفحه زیر مراجعه کنید.
هزینه ارتودنسی دندان ( لیست قیمت انواع ارتودنسی دندان )

در ادامه با انواع ارتودنسی دندان و کاربرد هر کدام بیشتر آشنا می شویم.

۱- ارتودنسی دندان ثابت یا فلزی

ارتودنسی ثابت یا فلزی، متداول‌ترین و موثرترین روش برای اصلاح ناهنجاری‌های پیچیده دندانی است. در این شیوه که به سیم کشی دندان نیز معروف است، اجزایی به نام براکت (نگین) روی سطح دندان‌ها چسبانده می‌شوند و یک سیم فلزی از میان آن‌ها عبور می‌کند.

با اعمال نیروهای دقیق از طریق این سیم‌ها، دندان‌ها به تدریج به سمت موقعیت مناسب خود حرکت می‌کنند. براکت‌ها، می‌توانند از جنس براکت فلزی یا سرامیکی (همرنگ دندان) باشند.

۲- ارتودنسی دندان متحرک

ارتودنسی متحرک، شامل پلاک‌هایی است که بیمار می‌تواند آن‌ها را از دهان خود خارج کند. کاربرد این روش، معمولا محدودتر از ارتودنسی ثابت است.

ارتودنسی دندان متحرک بیشتر برای اصلاح ناهنجاری‌های جزئی، حرکت دادن یک یا چند دندان، یا به عنوان بخشی از درمان‌های پیشگیرانه در ارتودنسی کودکان استفاده می‌شود.

موفقیت این درمان به همکاری کامل بیمار در استفاده منظم از پلاک طبق دستور پزشک بستگی دارد.

۳- ارتودنسی دندان نامرئی

ارتودنسی دندان نامرئی که با نام‌های ارتودنسی شفاف یا پلاک نامرئی نیز شناخته می‌شود، یک روش مدرن و محبوب برای افرادی است که به زیبایی ظاهری در طول درمان اهمیت می‌دهند.

در این روش، از مجموعه‌ای پلاک‌های شفاف و سفارشی‌ساز (الاینر) استفاده می‌شود که بیمار باید آن‌ها را به ترتیب مشخصی استفاده کند. هر الاینر، دندان‌ها را اندکی به سمت موقعیت نهایی حرکت می‌دهد و تقریبا نامرئی است.

۴-ارتودنسی لینگوال

ارتودنسی لینگوال یا پشت‌دندانی، انتخابی مطمئن برای کسانی است که می‌خواهند دندان‌هایشان مرتب شود؛ اما براکت‌ها در ظاهر دیده نشوند.

در این روش، سیم‌ها و نگین‌ها برخلاف روش‌های معمول، به پشت دندان (سمت زبان) متصل می‌شوند؛ بنابراین هنگام لبخند زدن یا صحبت کردن، هیچ ابزاری مشخص نیست.

به دلیل ظرافت بالای این کار، حتما باید توسط متخصص ارتودنسی باتجربه انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.

قیمت ارتودنسی دندان ۱۴۰۵

ارتودنسی دندان قیمت ۱۴۰۵، از ۴۰.۰۰۰.۰۰۰ تا ۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان برای انواع روش می باشد. هزینه ارتودنسی برای یک دندان کج بین ۲۲ تا ۳۵ میلیون تومان است. قیمت ارتودنسی ارزان برای براکت های فلزی بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان برآورده می شود.

این قیمت ها کاملا تخمینی هستند و ممکن است بر اساس پیچیدگی درمان متفاوت باشند. جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره ی  09388003056 تماس حاصل نمایید.

همچنین در مشاوره اولیه، پس از بررسی های دقیق و طرح درمان، برآورد کامل هزینه‌ها و نحوه پرداخت به شما ارائه خواهد شد.

آیا ارتودنسی تک فک امکان‌پذیر است؟

بله؛ ارتودنسی تک فک در شرایط خاصی امکان‌پذیر است؛ اما تصمیم‌گیری در این مورد کاملا تخصصی است. مهم‌ترین معیار برای انجام این کار، حفظ یا ایجاد یک بایت صحیح و پایدار است.

اگر اصلاح دندان‌های یک فک، هماهنگی آن‌ها با فک مقابل را بر هم بزند، دندانپزشک ارتودنسی دو فک را توصیه خواهد کرد.

ارتودنسی فک بالا

ارتودنسی فک بالا، معمولا برای اصلاح مشکلاتی مانند فاصله بین دندان‌های جلویی یا نامرتبی‌های جزئی در این فک انجام می‌شود. اگر بیمار پس از درمان، بایت مناسبی داشته باشد و دندان‌های دو فک به درستی روی هم قرار گیرند، این درمان به تنهایی قابل اجراست.

ارتودنسی فک پایین

ارتودنسی فک پایین، اغلب برای رفع شلوغی و نامرتبی دندان‌های قدامی این فک کاربرد دارد. همانند فک بالا، شرط اصلی برای انجام آن، اطمینان از عدم ایجاد اختلال در روابط اکلوزالی (نحوه جفت شدن دندان‌ها) پس از پایان درمان است.

مزایای ارتودنسی دندان

مهم ترین مزایای ارتودنسی بهبود عملکرد دندان‌ها و فک است. وقتی دندان‌ها سر جای اصلی خود قرار می‌گیرند، فشارهای غیرضروری از روی لثه‌ها و استخوان فک برداشته می‌شود.

در واقع، اصلاح نحوه قرارگیری دندان‌ها روی هم، هم سلامت دهان و دندان را تضمین می‌کند و هم کیفیت جویدن غذا را به‌طور قابل‌توجهی بهبود می‌بخشد.

در زیر به ۶ مزیت اصلی ارتودنسی دندان اشاره کرده ایم:

1. افزایش زیبایی و اعتمادبه‌نفس: مرتب‌شدن دندان‌ها، هارمونی چهره را زیباتر می‌کند. این تغییر در ظاهر، به شما کمک می‌کند تا در تعاملات اجتماعی، لبخند راحت‌تر و اعتمادبه‌نفس بالاتری داشته باشید.
2. بهبود جویدن و هضم غذا: وقتی دندان‌ها به‌خوبی روی هم جفت شوند، غذا به‌درستی خرد می‌شود. این کار فشار اضافه را از دستگاه گوارش برمی‌دارد و به هضم بهتر و راحت‌تر غذا کمک می‌کند.
3. پیشگیری از پوسیدگی و بیماری لثه: تمیز کردن دندان‌های مرتب، بسیار آسان‌تر است. با این کار، احتمال تجمع پلاک‌های میکروبی و جرم در نقاط کور کاهش یافته و ریسک پوسیدگی و بیماری‌های لثه کمتر می‌شود.
4. حفظ سلامت استخوان فک: ارتودنسی دندان، باعث می‌شود نیروهای وارد شده هنگام جویدن، به‌طور یکنواخت در فک پخش شوند. این اتفاق از آسیب به استخوان و لق شدن زودرس دندان‌ها جلوگیری می‌کند.
5. بهبود تکلم و تلفظ: برخی مشکلات فکی یا فاصله‌های بین‌دندانی باعث سخت شدن تلفظ حروف می‌شود. ارتودنسی با اصلاح جایگاه دندان‌ها، به شما کمک می‌کند کلمات را واضح‌تر ادا کنید.
6. کاهش دردهای مزمن فک و صورت: بسیاری از سردردهای مزمن یا دردهای ناحیه گردن و فک، ناشی از جفت‌نشدن درست دندان‌هاست. ارتودنسی با اصلاح بایت، تنش عضلانی را برطرف کرده و این دردها را تسکین می‌دهد.

اگر ناهنجاری‌ها به‌موقع توسط متخصص تشخیص داده شوند، می‌توانید از هزینه‌های سنگین درمانی در آینده جلوگیری کنید.

اگرچه بهترین زمان برای شروع درمان دوران رشد است؛ اما در بزرگسالی هم هیچ محدودیتی وجود ندارد و با روش‌های جدید، درمان بسیار راحت‌تر و سریع‌تر انجام می‌شود.

نظرات بیماران کلینیک دکتر بریجانی بعد از انجام ارتودنسی

برخی از بیماران پیش از انجام کارهای درمانی علاقمند به شنیدن نظرات سایر بیماران در خصوص انجام روند درمان و نتیجه نهایی هستند.

در ادامه نظرات برخی بیماران در خصوص ارتودنسی دندان برای خود یا فرزندان شان که در کلینیک دندانپزشکی دکتر بریجانی صورت گرفته است، را ملاحظه می فرمایید:

مریم رضایی: راستش قبل از شروع ارتودنسی خیلی تردید داشتم، اما الان که درمانم تموم شده هر بار عکس های قدیمم رو می بینم متوجه تغییر بزرگ لبخندم می شم. از نتیجه کاملا راضیم.

علی مرادی: چیزی که برای من مهم بود توضیحات کامل قبل از درمان بود. دکتر بریجانی همه مراحل رو شفاف توضیح دادن و دقیقا همون روندی که گفته بودن پیش رفت.

نرگس احمدی: من خیلی روی مرتب شدن دندون هام حساس بودم و مدام سوال می‌ پرسیدم. با حوصله پاسخ دادن و همین باعث شد با خیال راحت درمانم رو ادامه بدم.

محمد قاسمی: حدود یک سال و نیم تحت درمان بودم. هم از نظم کلینیک راضی بودم و هم از نتیجه نهایی.

سارا توکلی: برای من تجربه خوبی بود. حتی جلساتی که دیر می رسیدم پرسنل خیلی محترمانه برخورد می کردن و سعی کردن کارم عقب نیفته.

فاطمه یوسفی: دخترم رو اینجا آوردم برای ارتودنسی. خدایی برخورد دکتر با بچه ها عالیه! استرس دخترم کلا از بین رفت و جلسات رو خیلی راحت تر از چیزی که فکر میکردم پشت سر گذاشت.

رزرو فوری ویزیت و مشاوره رایگان

عکس ارتودنسی دندان قبل و بعد

در تصویر زیر که ارتودنسی دندان قبل و بعد یک بیمار را نشان می دهد؛‌ملاحظه می فرمایید که ناهنجاری های دندانی وی بعد از انجام درمان، بهبود پیدا کرده است.

سن مناسب برای شروع درمان ارتودنسی

برای درمان ارتودنسی، محدودیت سنی خاصی وجود ندارد و افراد در هر سنی می‌توانند از مزایای آن بهره‌مند شوند.

با این حال، شروع درمان در سنین پایین‌تر می‌تواند مزایای بیشتری داشته باشد و برخی از ناهنجاری‌های اسکلتی را ساده‌تر اصلاح کند.

ارتودنسی دندان کودکان

بهترین زمان برای اولین معاینه ارتودنسی کودکان، سن ۷ تا ۹ سالگی است. در این سن، دندان‌های دائمی شروع به رویش کرده‌اند و متخصص می‌تواند مشکلات احتمالی در روابط فکی یا مسیر رویش دندان‌ها را تشخیص دهد.

درمان‌های زودهنگام به عنوان روشی مداخله‌ای می‌توانند از پیچیده‌تر شدن مشکلات در آینده جلوگیری کرده و نیاز به درمان‌های دشوارتر را کاهش دهند.

ارتودنسی دندان بزرگسالان

آمار متقاضیان درمان ارتودنسی در سنین بزرگسالی به دلیل توسعه سیستم‌های زیبایی مانند الاینرهای شفاف و براکت‌های همرنگ دندان، افزایش چشمگیری یافته است.

اگرچه رشد فک در بزرگسالی متوقف شده است؛ اما حرکت دادن دندان‌ها در هر سنی امکان‌پذیر است.

مراحل انجام ارتودنسی دندان

فرایند درمان ارتودنسی، یک مسیر مشخص و برنامه‌ریزی شده دارد که از اولین جلسه مشاوره تا روزی که لبخند جدید خود را تحویل می‌گیرید، ادامه دارد.

اینکه ارتودنسی دندان چقدر طول میکشد؛ برای هر بیمار متفاوت است. اما به طور کلی مراحل زیر برای انجام ارتودنسی در کلینیک دندانپزشکی دکتر بریجانی طی می شود:

♦️جلسه مشاوره و معاینه اولیه: در این جلسه، متخصص ارتودنسی معاینه بالینی را انجام داده، مشکلات اصلی را شناسایی کرده و گزینه‌های درمانی موجود را برای شما تشریح می‌کند.

♦️تشکیل پرونده: برای تدوین طرح درمان دقیق، نیاز به مدارکی مانند قالب‌گیری از دندان‌ها (تهیه مدل گچی یا اسکن دیجیتال)، گاها فتوگرافی از چهره و دندان‌ها و رادیوگرافی‌های تخصصی است.

♦️ارائه طرح درمان و نصب دستگاه‌ها: پس از تکمیل و بررسی اطلاعات تشخیصی، طرح درمان نهایی به شما ارائه می‌شود. در جلسه بعد، براکت‌ها روی دندان‌ها نصب شده (سیم کشی دندان) یا اولین پلاک نامرئی تحویل داده می‌شود.

♦️جلسات تنظیم ماهانه: بیماران دارای ارتودنسی ثابت، معمولا هر ۴ تا ۶ هفته یکبار برای فعال‌سازی سیم‌ها و اعمال نیروهای جدید به کلینیک مراجعه می‌کنند. در سیستم الاینر شفاف، این جلسات برای بررسی پیشرفت درمان و تحویل الاینرهای جدید است.

♦️پایان درمان و دوره نگهداری: پس از رسیدن به نتیجه مطلوب، دستگاه‌های ارتودنسی برداشته می‌شوند. برای جلوگیری از بازگشت دندان‌ها به حالت اولیه، استفاده از نگه‌دارنده‌ها ثابت یا متحرک ضروری است.

رعایت دقیق زمان‌بندی جلسات و همکاری با پزشک، نقش کلیدی در موفقیت و کاهش طول دوره درمان دارد.

مراقبت های بعد از ارتودنسی دندان

موفقیت درمان ارتودنسی، تنها به کار متخصص بستگی ندارد؛ بلکه همکاری شما در رعایت بهداشت و مراقبت از دستگاه‌ها نقشی حیاتی ایفا می‌کند.

عدم رعایت این نکات می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند پوسیدگی دندان یا بیماری لثه شود. برخی از مهم ترین مراقبت های بعد از ارتودنسی را در جدول زیر مشاهده می کنید:

♦️مراقبت های بعد از انجام ارتودنسی دندان♦️

مراقبت ها	توضیحات
رعایت دقیق بهداشت دهان	به دلیل وجود براکت‌ها و سیم‌ها، تمیز کردن دندان‌ها، دشوارتر می‌شود. استفاده از مسواک‌های مخصوص ارتودنسی، نخ دندان‌های ویژه و دهانشویه‌های حاوی فلوراید ضروری است.
رعایت دقیق بهداشت دهان	خوردن غذاهایی مانند ته‌دیگ، آجیل، گز و شکلات‌های چسبنده می‌تواند باعث شکستن براکت‌ها یا آسیب به سیم‌ها شود که این امر روند درمان را مختل می‌کند.
مراجعه منظم به دندانپزشک	علاوه بر جلسات تنظیم ارتودنسی، توصیه می‌شود هر ۶ ماه یکبار برای چکاپ عمومی و جرم‌گیری به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا از سلامت کامل دندان‌ها و لثه‌ها اطمینان حاصل شود.
حفاظت از دستگاه‌ها حین ورزش	در صورت انجام ورزش‌های تماسی، استفاده از محافظ دهان برای جلوگیری از آسیب به لب‌ها، گونه‌ها و دستگاه‌های ارتودنسی توصیه می‌شود.

این مراقبت‌ها نه تنها سلامت دندان‌های شما را در طول درمان تضمین می‌کنند؛ بلکه به دستیابی به نتیجه‌ای پایدار و زیبا کمک زیادی خواهد کرد.

عوارض ارتودنسی دندان

درمان ارتودنسی، اگر توسط متخصص و با رعایت اصول علمی انجام شود، یک روش درمانی بسیار ایمن و موثر است. با این حال، مانند هر مداخله پزشکی دیگری، ممکن است با عوارض احتمالی همراه باشد.

‼️احساس درد یا ناراحتی خفیف پس از جلسات تنظیم از جمله شایع ترین عوارض ارتودنسی دندان بوده؛ که امری کاملا طبیعی است.

مهم‌ترین خطرات بالقوه، تحلیل جزئی ریشه دندان (در موارد بسیار نادر و درمان‌های طولانی) و ایجاد لکه‌های سفید یا پوسیدگی روی دندان‌ها است که این موارد تقریبا همیشه در نتیجه عدم رعایت بهداشت دهان توسط بیمار رخ می‌دهند.

با رعایت دقیق دستورالعمل‌های بهداشتی، می‌توان این خطرات را به حداقل رساند. به علاوه مراجعه ی منظم به کلینیک دندانپزشکی را حتما در برنامه ی خود نیز قرار دهید.

در صورت داشتن هر گونه سوال و راهنمایی می توانید از طریق قرار دادن کامنت با ما در ارتباط باشید. کارشناسان کلینیک دندانپزشکی دکتر بریجانی در اسرع وقت پاسخگوی شما عزیزان هستند.

سوالات پر تکرار در خصوص ارتودنسی دندان

تمامی اطلاعات این مقاله پس از بررسی منابع علمی معتبر تهیه شده است اما جایگزین تشخیص دندانپزشک نمیباشد.
نویسنده : تیم تولید محتوای کلینیک دندانپزشکی دکتر بریجانی